Willemstad – De ontwikkeling van Waterfort Plaza in Punda gaat een nieuwe fase in. Studio Akkerhuis en lyongo architecture werken in opdracht van het Algemeen Pensioenfonds van Curaçao (APC) aan het ontwerp voor de herontwikkeling van het Plaza-gebied in Punda.
Een groot deel van het historische fortgebied rondom het voormalige Plaza Hotel is lange tijd niet toegankelijk geweest voor het publiek. Met de start van de ontwerpfase voor de herontwikkeling van Waterfort Plaza komt daar verandering in. Voor het eerst wordt het mogelijk om over het Waterfort en langs de historische bogen door het gebied te lopen. Centraal in het ontwerp staat een nieuw openbaar stadsplein, verhoogd aangelegd oplopend naar het niveau van het Waterfort. Vanaf deze plek lopen bewoners en bezoekers straks vrij door het gebied en genieten zij van het uitzicht over de Sint Annabaai en de Caribische Zee.
De oude toren, die eerder al volledig is gestript, maakt plaats voor een multifunctioneel nieuwbouwprogramma met ruimte voor wonen, een boetiekhotel en voorzieningen zoals winkels en kantoren. Daarmee ontstaat ruimte om het gebied opnieuw in te richten en de levendigheid in de binnenstad te vergroten en aantrekkelijker te maken voor toekomstige bewoners en bezoekers.
Erfgoed als integraal onderdeel van de ontwikkeling
De herontwikkeling van het gebied focust zich op het behoud en herstel van waardevolle historische elementen. Erfgoed vormt een belangrijk onderdeel van het plan, mede vanwege de status als UNESCO Werelderfgoedlocatie. Wij realiseren ons dat er binnen de gemeenschap vragen en zorgen leven over de herontwikkeling van dit bijzondere gebied. Daarom zijn in de afgelopen jaren diverse studies en analyses uitgevoerd om zorgvuldig met het erfgoed om te gaan en hebben de uitkomsten van deze studies geleid tot richtlijnen voor het ontwerp. Daarnaast is een Heritage Impact Assessment uitgevoerd om de ontwikkeling in deze erfgoedrijke omgeving te beoordelen. Onder meer het historische fort en belangrijke zichtlijnen richting stad en zee worden behouden en versterkt. Waar het gebied nu grotendeels afgesloten en weinig uitnodigend is, wordt gewerkt aan het opnieuw openen van het erfgoed voor het publiek, zoals het dak van het fort in eerdere decennia ook toegankelijk was.
Lyongo Juliana, architect, vertelt over het project: “Dit gebied vertelt een belangrijk deel van de geschiedenis van Curaçao, een deel dat zichtbaar gemaakt verdient te worden. Voor het eerst wordt het Waterfort met de boogstructuren volledig toegankelijk voor het publiek. Straks lopen mensen hier overheen en doorkruisen ze het gebied vanaf de ingang van de haven (Plaza Piar) helemaal tot aan het strand van Marichi. Het nieuwe ontwerp introduceert drie verschillende routes om het erfgoed van dichtbij te beleven: langs de historische bogen, over het fort en via het huidige straatniveau.”
Een gebied open voor iedereen
Waterfort Plaza wordt ontwikkeld als een open stadsgebied met nieuwe pleinen, wandelroutes en publieke verbindingen. Bij de totstandkoming van het masterplan heeft afstemming plaatsgevonden met het ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning (VVRP). In januari 2025 heeft het ministerie hiervoor een positieve principebeoordeling afgegeven. Dat plan richt zich op het herstellen van historische structuren, zichtlijnen en publieke routes – en te kijken hoe de nieuwe ontwikkelingen daar het beste op kunnen aansluiten en op de omliggende delen van Punda.
Bart Akkerhuis, architect (Studio Akkerhuis), deelt kort over de visie achter het plan. "Vandaag voelt een van de mooiste plekken van Willermstad nog als een vergeten rand van de stad. Met een nieuw publiek piazza (openbaar plein), levendige straten, groen en schaduw ontstaat hier een plein voor Curaçao. Hier maken we een plek voor mensen: om te ontmoeten, te verblijven en de stad opnieuw te beleven. Een plein dat weer energie terugbrengt in Punda en uitgroeit tot een plek van verhalen en herinneringen, zoals Plaza ooit was."
Investeren in de toekomst van Willemstad
De ontwikkeling wordt mede mogelijk gemaakt door een investering van APC. De directie van APC: “Als lange termijn investeerder kijken wij naar ontwikkelingen die bijdragen aan een sterke economie en een leefbare stad. Met Waterfort Plaza investeren we in de revitalisatie van Willemstad. Waterfort Plaza wordt ontwikkeld met het oog op duurzame waarde voor de toekomst. Zo bouwen we stap voor stap mee aan een stad die klaar is voor nu én volgende generaties.”
De afgelopen vijf jaar heeft APC actief overleg gevoerd met diverse stakeholders, waaronder ondernemers, erfgoedexperts, studenten en andere betrokkenen. Die gesprekken, onderzoeken en publiekssessies hebben bijgedragen aan het masterplan (juli 2024) ontwikkeld door Studio Akkerhuis. Het participatie- en placemakingstraject Road2Plaza werd eerder ingezet om mensen bij het gebied te betrekken en de levendigheid te vergroten, ter voorbereiding op de uiteindelijke ontwikkeling van Waterfort Plaza. Dit omvatte onder andere pop-upactiviteiten en een projectkantoor op Gomezplein 5 als informatiepunt. In het kader van dit traject heeft Road2Plaza in het verleden diverse activiteiten georganiseerd of aan deelgenomen, zoals het Waterfort Festival in 2022, pop-up activiteiten tijdens het Kaya Kaya Festival, activiteiten tijdens Koningsdag- en Dia di Bandera, gastcolleges en deelname aan het SustainaBUL programma van de Universiteit van Curaçao (UoC).
In gesprek met de gemeenschap
De komende maanden wordt er gewerkt aan een ontwerp door Studio Akkerhuis en lyongo architecture voor de nieuwbouw in het gebied. Updates over het project worden gepubliceerd op de website van Road2Plaza.
Er zijn veel vragen rondom de herontwikkeling van het gebied. Mocht u in de tussentijd al vragen hebben over het project, kunt u vragen stellen online via de website van Road2Plaza. In de toekomst zullen er ook informatiebijeenkomsten georganiseerd worden, waarbij u vragen kunt stellen aan een van de ontwerpers en betrokkenen bij het project.
Waterfort Plaza vormt een belangrijk schakelpunt binnen de bredere ontwikkeling van Punda, mede in samenhang met de recente herontwikkeling van het Hof van Justitie. Waar dit gebied jarenlang versnipperd en grotendeels afgesloten was, wordt gewerkt aan één samenhangend stadsgebied waarin publieke ruimte, geschiedenis en stedelijk leven – voor het eerst samenkomen.
